Plastik enjeksiyon makinasında elektrik motoru ile servo elektrik motoru enerji karşılaştırması
Plastik enjeksiyon makinelerinde standart asenkron elektrik motoru + sabit debili pompa ile servo elektrik motoru + servo pompa arasında enerji tüketimi açısından önemli farklar vardır.
| Karşılaştırma | Standart Elektrik Motoru | Servo Elektrik Motoru |
|---|---|---|
| Enerji tüketimi | Yüksek | %30–70 daha düşük |
| Boşta çalışma | Sürekli tam devir döner | İhtiyaç kadar çalışır |
| Gürültü | Daha yüksek | Daha düşük |
| Yağ sıcaklığı | Daha yüksek | Daha düşük |
| Soğutma ihtiyacı | Fazla | Daha az |
| Hareket hassasiyeti | Orta | Çok yüksek |
| Bakım maliyeti | Daha yüksek | Daha düşük |
Enerji tüketimi örneği
250 tonluk bir plastik enjeksiyon makinesini ele alalım.
-
Standart sistem
- Motor gücü: 30 kW
- Ortalama tüketim: 22–25 kWh
-
Servo sistem
- Motor gücü: 30 kW
- Ortalama tüketim: 10–15 kWh
Bu durumda enerji tasarrufu yaklaşık %40–60 seviyesindedir.
Yıllık örnek hesap
Makinenin;
- Günde 20 saat
- Ayda 26 gün
- Yılda 312 gün çalıştığını varsayalım.
| Sistem | Ortalama Güç | Yıllık Tüketim |
|---|---|---|
| Standart Motor | 24 kW | 149.760 kWh |
| Servo Motor | 13 kW | 81.120 kWh |
Yıllık enerji tasarrufu:
68.640 kWh
Elektrik birim fiyatı 5 TL/kWh kabul edilirse;
68.640 × 5 = 343.200 TL/yıl
tasarruf sağlanabilir.
Servo motor neden daha az enerji harcar?
Servo sistemde motor yalnızca ihtiyaç duyulan debi ve basınç kadar çalışır.
- Kalıp açılırken düşük hızda çalışır.
- Bekleme sırasında neredeyse durur.
- Enjeksiyon anında hızlanır.
- Basınç tutma sırasında gereken devre iner.
Standart motorda ise motor sürekli nominal devrine yakın döner; ihtiyaç olmayan anlarda da enerji tüketmeye devam eder.
Servo sistemin diğer avantajları
- %30–70 enerji tasarrufu
- Daha düşük yağ sıcaklığı
- Yağ ömrünün uzaması
- Daha sessiz çalışma
- Daha hassas basınç ve hız kontrolü
- Daha kısa çevrim süreleri (uygun proseslerde)
- Daha düşük bakım maliyeti
- Daha düşük karbon emisyonu
Deniz Hidrolik'in teknik servis çalışmalarında da görüldüğü gibi, özellikle eski hidrolik enjeksiyon makinelerinde servo dönüşümü, makinenin çalışma saatine bağlı olarak çoğu zaman 1–3 yıl içinde kendini amorti edebilmektedir. Bu süre elektrik birim fiyatına, makinenin tonajına ve üretim yoğunluğuna göre değişir.
